Κένσινγκτον, το μικρό παλάτι στα λιβάδια
Φωτογραφίες και κείμενο © Γιάννης Καλλιανιώτης, εκτός όπου αναφέρεται διαφορετικά.
Μιά φορά κι' έναν καιρό γύρω στο 1680, ένας αυλικός είχε χτίσει ένα σπίτι στα λιβάδια, στο χωριουδάκι του Κένσινγκτον έξω από το τότε Λονδίνο.
Του καιρού και της ιστορίας τα γυρίσματα εξόρισαν το 1688, τον Καθολικό Βασιλιά Ιάκωβο Β! (James II) και αναζητήθηκε νόμιμος διάδοχός του, αλλά Προτεστάντης το θρήσκευμα.
Η κόρη του η Μαίρη, είχε παντρευτεί τον Προτεστάντη Πρίγκηπα της Οράγγης Γουλιέλμο Γ! (William III) και το ζευγάρι εκλήθη να έρθει και να βασιλέψει στην Αγγλία.
Η τότε βασιλική κατοικία ήταν το ανάκτορο του Ουάϊτχωλλ των 1500 δωματίων, το οποίο εκρίθη υγρό και ανθυγιεινό και το ζευγάρι αναζήτησε υγιεινή τοποθεσία γιά κατοικία στην εξοχή.
Να σημειώσομε εδώ ότι το Ουάϊτχωλλ καταστράφηκε από πυρκαϊά το 1698 και απέμειναν μόνον οι χώροι δεξιώσεων (Banqueting Hall 1619-1622), με οροφογραφίες του Ρούμπενς.
Τα λιβάδια του Κένσινγκτον κρίθηκαν κατάλληλα, η κατοικία του αυλικού (Νόττινγκαμ Χάουζ) αγοράστηκε και γρήγορα εκπονήθηκαν σχέδια γιά Βασιλική κατοικία από τον αρχιτέκτονα Κρίστοφερ Ρέν.
Τα γούστα του ζευγαριού ταίριαζαν και προκρίθηκαν σχέδια , επαρκή γιά κατοικία, υποδοχή επισήμων ξένων, αλλά και αυλικών διασκεδάσεων, μιάς των υποχρεώσεων των τότε Βασιλικών και Πριγκηπικών Αυλών.
Οι Αυλές αυτές άλλωστε υπήρξαν θερμοκήπια των τεχνών, ιδιαίτερα του θεάτρου της μουσικής και του χορού.
Οι επίσημοι κήποι του Ανακτόρου του Κένσινγκτον γύρω στο 1715
Η σκάλα του βασιλιά
Μιά αυτονόητη είσοδος ενώπιον των Μεγαλειοτήτων δεν μπορούσε παρά να είναι μιά μεγαλόπρεπη σκάλα.
Στην πρώτη του μορφή το κλιμακοστάσιο ήταν επενδεδυμένο με πολυτελή ξυλεία.
Κατόπιν όμως προκρίθηκε μιά γιγαντιαία τοιχογραφία από τον Ουϊλιαμ Κεντ, στην οποία απεικονίζονταν η λαμπρή βασιλική συντροφιά να παρακολουθεί από τα θεωρεία την είσοδο των καλεσμένων που ανέβαιναν την σκάλα, πολύ πιθανόν υπό τους ήχους τρομπέτας ή ταμπούρλων.
Μαύρες και χρυσές φωτοφόρες με φόντο κερασί δαμασκηνό, έδειχναν τον δρόμο προς
το "Δωμάτιο της παρουσίας", που αργότερα εξελίχθηκε σε
Αίθουσα του Θρόνου
Εδώ δεχόταν ο Βασιλιάς
Η Μαίρη έζησε στο Κένσινγκτον μόλις πέντε χρόνια μέχρι τον θάνατό της το 1694, ενώ ο πιστός της Γουλιέλμος, άλλα οκτώ μέχρι το 1702.
Βασίλεψε τότε η αδελφή της Μαίρης, Άννα γιά 12 χρόνια. Δεν άφησε ζώντα διάδοχο παρά τις 17 εγκυμοσύνες της και το Στέμμα πέρασε στους ηγεμόνες του Αννόβερου με κριτήριο το Προτεσταντικό θρήσκευμα, παρακάμπτοντας 56 Καθολικούς στην σειρά διαδοχής.
Ο Γεώργιος Α! βασίλεψε από το 1714 έως το 1727, επισκεπτόμενος συχνά την Γερμανία όπου ηγεμόνευε σε πολλά πριγκιπάτα και η εξουσία περνούσε γιά πρώτη φορά στα μέλη του Κοινοβουλίου.
Ο γιός του, Γεώργιος Β!, ως νέος βασιλιάς (1727), μόλις εγκαταστάθηκε με την βασίλισσά του Καρολίνα, στο Κένσινγκτον, άρχισε να δέχεται εκεί τους υπηκόους του.
(Προτομές τους από τερακότα στην αίθουσα του Ιδιωτικού Συμβουλίου)
Μιά ακρόαση από τον βασιλιά, μπορούσε ν'αλλάξει την ζωή σου
Ένας κατάδικος σε θάνατο γιά παραχάραξη χρημάτων, εκλιπαρούσε χάρη. Άλλος ζητούσε βεβαίωση καταλληλότητας γιά την καινούργια του κλωστική μηχανή. Χήρες ναυτικών ζητούσαν σύνταξη. Το 1734 δέχτηκε τον αρχηγό των ιθαγενών Γιάμακρω, του έθνους των Τσερόκι και την ακολουθία του από την νέα αμερικανική αποικία του στέμματος, που ονομάστηκε Τζώρτζια προς τιμήν του ηγεμόνα.
Το γραφείο ως ιδιωτικός χώρος του Βασιλιά
Το πορτραίτο του Κάρολου Α!, σύμβολο συνέχειας μεταξύ των Δυναστειών
Ακριβώς δίπλα στην αίθουσα υποδοχής, ήταν το γραφείο του Βασιλιά και η αίθουσα συσκέψεων του Ιδιωτικού Συμβουλίου του Μονάρχη (σώμα πολιτικών συμβούλων, θεσμός ενεργός μέχρι σήμερα).
Ήταν το πολιτικό κέντρο του Παλατιού και η αίθουσα των μεγάλων αποφάσεων. Εδώ κηρύχθηκε ο επταετής πόλεμος με την Γαλλία το 1756, σύρραξη που κράτησε μέχρι το 1763 και έσπειρε τον Αμερικανικό Αγώνα της Ανεξαρτησίας.
Επίσης ήταν από τα αγαπημένα δωμάτια υποδοχής στις κοινωνικές εκδηλώσεις της Βασίλισσας, καθώς σε έναν από τους πίνακες της οροφής απεικονίζονταν ως Μινέρβα (θεά Αθηνά) και ο σύζυγός της ως Μάρς (θεός Άρης). Οι ταπισερί στους τοίχους από το εργαστήριο του Μόρτλεϊκ που ίδρυσε ο Καρολος Α!, 100 χρόνια νωρίτερα, απεικονίζουν τους μήνες. Εδώ ο Φεβρουάριος, ο Ιούλιος, ο Αύγουστος, ο Νοέμβριος.
Ο Γεώργιος Α! μιλούσε συχνά Γερμανικά. Παρά την γέννησή τους στην Γερμανία ο Γεώργιος Β! και η Καρολίνα προώθησαν όσο μπορούσαν την Βρετανικότητα επιμένοντας στην χρήση της Αγγλικής γλώσσας στην Αυλή.
Στις συχνές απουσίες του συζύγου της στην Ευρώπη, η Καρολίνα αναλάμβανε την Αντιβασιλεία και διαμόρφωνε το Κένσινγκτον. Εδώ ανάρτησε πορτραίτα του Ουϊλλιαμ Γ! και της Μαίρης Β!, του Καρόλου Α! και του Ερρίκου Η! ενισχύοντας την ιστορική συνέχεια στην Βρετανική αφήγηση.
Διασκεδάζοντας
Η αίθουσα με τον τρούλλο
Η οροφογραφία ζωγραφισμένη με την τεχνική της οφθαλμαπάτης (tromp l'oeil), δίνει την εικόνα ενός ρωμαϊκού τρούλλου, με τον αστέρα του Βρετανικού παρασήμου της Περικνημίδας ζωγραφισμένο στο υψηλότερό του σημείο.
Το κέντρο της αίθουσας κοσμεί μνημειακό ωρολόγιο με μηχανισμό που αναπαρήγαγε μουσικές των Χαίντελ, Κορέλλι και Τζεμινιάνι.
Στις 4 πλευρές του έφερε απεικόνιση των 4 Αυτοκρατοριών: Ασσυρίας, Περσίας, Ελλάδας και Ρώμης, από τον Τζάκομπο Αμιγκόνι, ασημένια μικρογλυπτά από τον Τζών Μάϊκλ Ρύσμπακ και μπρούντζινο Άτλαντα από τον Λουί Φρανσουά Ρουμπιγιάκ.
Ο Γεώργιος Β! και η Βασίλισσα Καρολίνα χρησιμοποιούσαν το Κένσινγκτον περισσότερο γιά διασκέδαση παρά γιά τις κρατικές υποθέσεις. Ήταν προστάτες του μουσουργού Χαίντελ, που τους αφιέρωνε συνθέσεις του και δίδασκε μουσική στα παιδιά τους. Εδώ έφερνε τον Ιταλικό του θίασο όπερας με την διάσημη τραγουδίστρια της εποχής Άννα Μαρία Στράντα ντε Πό.
Το σαλόνι του Βασιλιά
Το σαλόνι άνοιγε πολλές φορές την εβδομάδα στις 10 το βράδυ. Ήταν το αποκορύφωμα της κοινωνικής ζωής στο Παλάτι. Μέχρις εδώ έφταναν μόνον οι πιό προνομιούχοι και διακινδύνευαν μεγάλα ποσά στο χαρτοπαίγνιο.
Οι μεγαλύτεροι χοροί δίνονταν γιά τα γενέθλια του Βασιλιά και της Βασίλισσας, ή στην επέτειο της ανόδου τους στον Θρόνο. Οι καλεσμένοι διασκέδαζαν με τελική αποθέωση τις φωταψίες και τα πυροτεχνήματα στον κήπο.
Σε άλλες περιστάσεις εκκεντρικά ντυμένοι καλεσμένοι, χόρευαν μενουέτα στο σαλόνι, ενώ η Βασίλισσα και ο κύκλος της στοιχημάτιζαν ή έπαιζαν μεγάλα ποσά στα χαρτιά.
Στην αίθουσα αυτή έχουν στηθεί ομοιώματα κοστουμιών εποχής φτιαγμένα από χαρτί.
Σε αυτή την τέχνη είχε διαπρέψει η Ιζαμπέλ ντε Μπορσκράβ (1946-2024).
Το σαλόνι του Βασιλιά, ακολουθεί η "ντουλάπα" της Βασίλισσας
Σήμερα (Μάϊος του 2026) ο χώρος αυτός είναι κενός και υπό διαμόρφωση
Τον κοσμεί μόνον χάρτινα ομοιώματα ρούχων της εποχής
Η "ντουλάπα" της Βασίλισσας Καρολίνας
Πλήθος μικρών και μεγάλων προσώπων, κάποτε περιτριγύριζαν τον επισκέπτη σε αυτό το δωμάτιο.
Προτού η ντουλάπα χρησιμέψει ως χώρος αποθήκευσης ρούχων, ήταν χώρος έκθεσης προσωπικών θησαυρών.
Εδώ σε αυτόν τον ημι-ιδιωτικό χώρο η Βασίλισσα Καρολίνα φύλαγε την συλλογή της των πορτραίτων.
Η Καρολίνα έκανε μιά από τις μεγάλες και ιστορικές καλλιτεχνικές ανακαλύψεις της εποχής της. Βρήκε ένα πορτφόλιο ξεχασμενων σχεδίων του Ερρίκου Η! και της Αυλής του (c.1530), από τον Χολμπάϊν τον Νεώτερο, σε ένα παλιό ερμάριο του Κένσινγκτον. Αυτά απετέλεσαν τον πυρήνα της συλλογής της και η προβολή τους ενίσχυε την νομιμότητα του αφηγήματος της συνέχειας μεταξύ των Δυναστειών.
Η Πινακοθήκη του Βασιλιά
Ο Ουϊλλιαμ Κέντ, ζωγράφος, ο οποίος διαδέχτηκε τον διάσημο αρχιτέκτονα Σερ Κρίστοφερ Ρεν στην επιμέλεια του Κένσινγκτον, ανακαίνισε την Πινακοθήκη λίγο πριν την ανάρρηση του Γεωργίου Β! στον θρόνο. Έντυσε τους τοίχους με κερασί δαμασκηνό ύφασμα, εγκατέστησε το μεγάλο τζάκι και έβαψε τις θύρες σε λευκό χρώμα με χρυσές διακοσμήσεις. Ζωγράφισε ο ίδιος τους 7 πίνακες που στολίζουν την οροφή, με επεισόδια της ζωής του Ομηρικού ήρωα Οδυσσέα.
Πάνω από το τζάκι "ο υπολογιστής ανέμου" στον χάρτη της περιοχής
Τον εγκατέστησε το 1694 ο χαρτογράφος Ρόμπερτ Μόρντεν, σε ζωγραφική του Ρόμπερτ Ρόμπινσον και με μηχανισμό πιθανότατα του διάσημου ωρολογοποιού της εποχής Τόμας Τόμπιον. Συνδεδεμένος με ανεμοδούριο στην στέγη του Παλατιού, δίνει την κατεύθυνση του ανέμου. Έτσι ο Βασιλιάς γνώριζε ανά πάσα στιγμή τις καιρικές συνθήκες και μπορούσε να υπολογίσει το ενδεχόμενο καθυστερημένης άφιξης εμπορικών πλοίων, ή ακόμη και τις πιθανότητες κινδύνου επίθεσης από θαλάσσης.
Το διακοσμητικό πλαίσιο είναι μεταγενέστερο, γύρω στο 1725 από τον Ουϊλλιαμ Κέντ.
Η έξοδος από την Πινακοθήκη του Βασιλιά, μας οδηγεί και πάλι στην μνημειακή σκάλα την οποία κατεβαίνομε γιά να κατευθυνθούμε στα αντίστοιχα Κρατικά διαμερίσματα της Βασίλισσας.
Οδηγούμαστε στο παλαιότερο τμήμα του παλατιού που κατοίκησε η Μαίρη Β!, όταν έφθασε εδώ το 1689 με τον σύζυγό της Γουλιέλμο Γ! της Οράγγης.
Το γενεαλογικό δέντρο των Στίουαρτ
Ο γάμος της Μαίρης με Προτεστάντη και η διαδοχή της από την αδελφή της Άννα (το χρυσό φυλλαράκι στο δέντρο), κράτησαν τον Οίκο γιά λίγα χρόνια ακόμη στον θρόνο, οπότε πέρασε στον Οίκο του Αννοβέρου, παρακάμπτοντας 56 Καθολικούς δικαιούχους.
Η πίστη των Στίουαρτ στον Καθολικισμό, τιμάται στο υπέροχο οικογενειακό τους μνήμα από τον Αντόνιο Κανόβα, μέσα στον Ναό του Αγίου Πέτρου στην Ρώμη.
Τα τελικά έξοδα της αποπεράτωσης του μνημείου, κατέβαλλε ο Γεώργιος Γ!, ως χειρονομία συμφιλίωσης με την παλιά Δυναστεία.
Η Βασίλισσα Μαίρη Β!, επηρέασε πολύ την εποχή της και η μνήμη της έχει κάπως παραμεληθεί σήμερα. Με τον σύζυγό της Γουλιέλμο της Οράγγης (Orange), ηγήθηκαν των στρατευμάτων που ανέτρεψαν τον Καθολικό πατέρα της Ιάκωβο Β! και ήρθαν στην Βρετανία ως Συμβασιλείς. Θεμελίωσαν τον Κοινοβουλευτικό έλεγχο επί της Μοναρχίας.
Η Μαίρη Β!, υπήρξε επίσης μανιώδης συλλέκτης. Η Πινακοθήκη της έβριθε από μεταξωτές κεντητές ταπισερί, περσικά χαλιά και πάνω από 150 πορσελάνες από την Κίνα και την Ιαπωνία.
Παράγγειλε κήπους Ολλανδικής έμπνευσης γιά το Κένσινγκτον, ώστε ο σύζυγός της να αισθάνεται οικεία.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν επιληφθεί τώρα της ολικής επαναπαρουσίασης των δωματίων της Βασίλισσας Μαίρης, γι'αυτό οι περισσότεροι πίνακες έχουν προσωρινά αποσυρθεί. Εκτίθεται όμως το πορτραίτο του Τσάρου της Ρωσσίας Πέτρου του Μεγάλου, τον οποίο έπεισε ο οικοδεσπότης του Γουλιέλμος, να ποζάρει στον Σερ Γκόντφρεϊ Κνέλλερ, κατά την επίσκεψή του στο Κένσινγκτον.
Ο Τσάρος κατέλυσε στο σπίτι του συγγραφέα Τζων Έβελυν, όπου άφησε παράθυρα σπασμένα, τρύπες από σφαίρες σε πίνακες και χρησιμοποίησε πολλά καθίσματα, ακόμα και σκαλοπάτια ως καυσόξυλα!
Παρ' όλη την έλλειψη πολλών από τα αντικείμενα που συνήθως εκτίθενται εδώ, παραμένει η ατμόσφαιρα του χώρου, ενισχυόμενη από ένα κλαβεσέν, στο οποίο ανά διαστήματα παίζει ένας μουσικός του Παλατιού.
Ακολουθεί το ντουλάπι της Βασίλισσας
Στην ουσία επρόκειτο γιά τον χώρο του προσωπικού της γραφείου
Εδώ εκτίθεται το πορτραίτο της Βασίλισσας Άννας από τον Σερ Τζόφρεϊ Κνέλλερ
Οι δύο αδελφές ήταν πολύ συνδεδεμένες, αλλά διαφώνησαν όταν η μεγαλύτερη επέστρεψε ως Βασίλισσα και έκρινε την επιρροή της Λαίδης Σάρας Τσώρτσιλ ως αρνητική. Δεν συμφιλιώθηκαν ποτέ. Αργότερα βέβαια οι σχέσεις Άννας και Σάρας πήραν δραματικό τέλος, πολύ πιθανόν σε αυτόν ακριβώς τον χώρο.
(Πολλοί θα θυμούνται την ταινία του Γιώργου Λάνθιμου "Η ευνοούμενη", με τα δρώμενα αυτής ακριβώς της εποχής).
Η τραπεζαρία και το σαλόνι της Βασίλισσας
Σε αυτά τα υπό διαμόρφωση δωμάτια οι επιμελητές του χώρου επέλεξαν να μνημονεύσουν τον θάνατο του Βασιλικού ζευγαριού.
Πρώτη η Μαίρη το 1694, σε ηλικία μόλις 32 ετών ασθένησε από ευλογιά. Παρά τον κίνδυνο μόλυνσής του, ο Βασιλιάς έμεινε κοντά της μέχρι το τέλος.
Το 1702, οκτώ χρόνια μετά, ο Γουλιέλμος έσπασε την κλείδα του σε ιππικό ατύχημα στο Παλάτι του Χάμπτον Κωρτ. Την έβαλαν στην θέση της πρόχειρα, μιάς και ήθελε να επιστρέψει άμεσα στο Κένσινγκτον. Εκεί, ξαναέσπασε και το τραύμα δεν επουλώθηκε, οδηγώντας τον σε λίγες μέρες στον θάνατο. Στον λαιμό του βρέθηκε σε μαύρη κορδέλλα το δαχτυλίδι της Μαίρης, με μιά μπούκλα από τα μαλλιά της.
Η κρεβατοκάμαρα της Βασίλισσας
Εδώ ήταν μιά από τις πολλές κρεβατοκάμαρες της Βασίλισσας στο Κένσινγκτον
Σε αυτό το κρεβάτι πολύ πιθανόν να γεννήθηκε ο ετεροθαλής αδελφός της Μαίρης, Ιάκωβος, το 1688.
Το επόμενο έτος το βρέφος φυγαδεύτηκε με τους γονείς του κατά την "Ένδοξη Επανάσταση" του 1689.
Καθώς ήταν απειλή γιά την διαδοχή, οι εχθροί του καθολικού κλάδου διέδωσαν, ότι το βρέφος γεννήθηκε νεκρό και αντικαταστάθηκε από κάποιο άλλο.
Έζησε όλη την ζωή του στην εξορία και αναπαύεται στο μνημείο που προαναφέραμε στην Ρώμη ως Ιάκωβος Γ!, με τους γιούς του "Μπόνι Πρινς Τσάρλυ" και Χένρυ, Καρδινάλιο Στίουαρτ.
Στο σημερινό Κένσινγκτον Πάλας υπάρχουν 3 χώροι ανοικτοί στο κοινό.
Τα δωμάτια που επισκεφθήκαμε και είναι αφιερωμένα στους πρώτους Βασιλείς που κατοίκησαν εδώ.
Τα δωμάτια που πέρασε τα παιδικά της χρόνια η Βασίλισσα Βικτωρία
τα οποία επισκεπτόμαστε σε άλλη ανάρτηση
Καρφίτσα της Βασίλισσας Βικτωρίας που εκτίθεται εκεί
Καθώς και ο χώρος των περιοδικών εκθέσεων
όπου φέτος παρουσιάζονται τα ενθύμια της τελευταίας Δυναστείας της Λαχώρης
των Πριγκήπων Ντούλιπ Σίνγκ, ιδιοκτητών του περίφημου διαμαντιού Κοχ-ι-νουρ (όρος του φωτός)
οι οποίοι έζησαν εξόριστοι στην Βρετανία, τιμώμενοι ως Πρίγκηπες
Πορτραίτο της μητέρας του Ντούλιπ Σιγκ, Μαχαρανής Τζίντ Κώρ, στην εξορία
Μεγάλο μέρος των κήπων είναι ανοιχτό στο κοινό
Σε παράπλευρα κτίρια έζησαν μη βασιλεύοντα μέλη της Βρετανικής Βασιλικής οικογενείας
Εδώ έζησε από τον γάμο μέχρι τον θάνατό της, η Πριγκίπισσα Μαργαρίτα, όπως και η Πριγκίπισσα Νταϊάνα, από τον γάμο μέχρι τον θάνατό της.
Τώρα ζουν οι οικογένειες των Δουκών του Κεντ και του Γκλώστερ
Φωτογραφίες και κείμενο © Γιάννης Καλλιανιώτης, εκτός όπου αναφέρεται διαφορετικά.
