Ελ Αλαμέϊν 19 Οκτωβρίου 2024 και 18 Οκτωβρίου 2025 82 και 83 χρόνια μετά την μάχη

 Ελ Αλαμέϊν 19 Οκτωβρίου 2024 και 18 Οκτωβρίου 2025

 82 και 83 χρόνια μετά την μάχη

 (50 τόσα χρόνια μετά την τελευταία μου επίσκεψη)

Κείμενο και φωτογραφίες ©  Ιωάννη Καλλιανιώτη, εκτός όπου αναφέρεται διαφορετικά.

Στις 19 Οκτωβρίου 2024 και στις 18 Οκτωβρίου 2025, λαμπρές γιορτές μνήμης γιά τα 82 και 83 χρόνια από την Μάχη του Ελ Αλαμέϊν, όπου τότε το 1942, πράγματι αντιπαρατάχθηκαν δύο κόσμοι. Ο Άξονας και οι Σύμμαχοι.

Σπάνια φωτογραφία από το Πολεμικό Μουσείο Αθηνών

 Παράταξη Ελληνικών στρατευμάτων στο Κοινοτικό Στάδιο Αλεξανδρείας

Δεξιά το κτίριο του Μπενακείου Ορφανοτροφείου Θηλέων σήμερα Γενικό Προξενείο της Ελλάδος

Η Αλεξάνδρεια είχε αδειάσει από όσους είχαν εναλλακτικές. Οι υπόλοιποι, παγωμένοι, ζούσαν με την αγωνία της επικείμενης πτώσης. 

Είμαστ' εμείς Ελλάδα τα παιδιά σου...

Πολεμικό Μουσείο Αθηνών

                                                                                                     Πολεμικό Μουσείο Αθηνών

Η έκβαση της μάχης ανακούφισε τους Συμμάχους και  το Ελ Αλαμέϊν στάθηκε η πρώτη από πολλές τους νίκες.

Θα αρχίσω με την τελετή της 19ης Οκτωβρίου 2024, όπου παραβρέθηκα μόνο στην Ελληνική τελετή μνήμης και αναπόλησα αυτήν του 1971 στα Συμμαχικά Κοιμητήρια.

                                                   

Το μνημείο των Ελλήνων πεσόντων σήμερα λάμπει, πλήρως ανακαινισμένο και στερεωμένο με την επίβλεψη του Ακολούθου Άμυνας της Ελληνικής Πρεσβείας στο Κάϊρο κ. Μιχάλη Τσιλιγκάκη. Έχει αγοραστεί και το διπλανό του οικόπεδο και μεταμορφωθεί σε καταπράσινο κήπο.

Μέρος αυτού του κήπου, όπως και πολλές σειρές καθισμάτων μπροστά στο Μνημείο έχουν καλυφθεί από κυανόλευκα σκίαστρα, καθώς ο ήλιος του Οκτωβρίου θυμίζει στους επισκέπτες πόσο αμείλικτος μπορει να ήταν τις ατελείωτες ώρες της μάχης

Στην μία πλευρά του κήπου έχει στηθεί φωτογραφική έκθεση από φωτογραφίες της εποχής της μάχης. 

Πόσο άλλαξαν τα πράγματα από την τελευταία μου επίσκεψη το 1971, δεκαεξάχρονου μαθητή του Αβερωφείου.

Τότε η τελετή μνήμης γινόταν στο Συμμαχικό Κοιμητήριο, που βρισκόταν στην μέση της ερήμου. 

Το Ελληνικό Μνημείο - Κενοτάφιο, εγκαινιάστηκε το 1975.

Οι μνήμες της μάχης, ήταν ακόμη ολοζώντανες στους μεγαλυτέρους και η προσέλευση του κόσμου μεγάλη.

Βεβαίως παρόντες οι επίσημοι, Πρεσβεία, Προξενείο, Ελληνικές Κοινότητες, Σωματεία, τα Σχολεία, Φοιτητές, Πρόσκοποι και Οδηγοί, αλλά και πολλοί πάροικοι, παρ' όλη την συρρίκνωση του Ελληνισμού.

Στην Μάχη του Ελ Αλαμέϊν πολέμησε ο αδελφός του πατέρα μου Στέλλιος Καλλιανιώτης, εθελοντής από την Μανσούρα, 26 ετών και ο εξ αγχιστείας θείος μου Γιώργος Αθ. Ανδριτσάκης 29 ετών, Ανθυπολοχαγός του Ελληνικού Στρατού. Ο πιό κοντινός μας πεσών είναι ο Θεολόγος Νακόπουλος, 20 ετών, εθελοντής από την Αλεξάνδρεια. Εθελοντής επίσης, από την κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας ο Κωνσταντίνος Μ. Σαλβάγος, ήδη 41 ετών. Ο Αλεξανδρινός Ευστάθιος Μηλόπουλος υπηρετούσε ήδη στην Ελληνική Βασιλική Αεροπορία.

 

Φωτογραφίες από τις εκδηλώσεις του Οκτωβρίου 1971

Από αριστερά Νένη Παντέτση, Γιάννης Καλλιανιώτης, Ίσις Φάρες, Βίρνα Μανωλάκη, Μαίρη Βεκρή

Από αριστερά, Άρης Μαρκοζάνης, Γιώργος Βελεντζάς, Γιάννης Καλλιανιώτης, Νάσος Ρίττας, Γρηγόρης Σαατσόγλου, Νίκος Μαρμαράς, Μάκης Παπασάββας, Ντίνος Άστωρ. Καθιστοί Νότης Λυσσαίος, Νάσος Χιονάς.

Το πλήθος των συμμετεχόντων Αλεξανδρινών, Προσκόπων, Οδηγών, Μαθητών, Φοιτητών, Καθηγητών. 

Προεξάρχει η Έφορος Οδηγών Μάκη Γιαννακοπούλου. Μικροκαμωμένη, άκρως συγκεντρωμένη, η επιτομή της αξιοπρέπειας στα καθήκοντα της Εφόρου, η προσωποποίηση της καλοσύνης στην καθημερινότητα ως Επιμελήτρια του Αβερωφείου Γυμνασίου.

Πίσω της ακριβώς οι Νόνη Μπρούσαλη, Νένη Παντέτση, Μαίρη Βεκρή, χχχ, Γιάννης Καλλιανιώτης, χχχ,Βίρνα Μανωλάκη,

Τρίτη σειρά Ζούζα Παπαδάκη,χχχ, Πέννυ Κουτσούμη, χχχ, Τζοβάρα, Ίσις Φάρες, Τίνα Παπασιδέρη, Νανά Ντουντουνάκη.

Πέμπτη σειρά: Φίλιππας Τριπυδάκης, Στράτος Κασσίμης, Σταύρος Κουταλίδης, Λεκός

Αριστερά ο καθηγητής Αντώνης Οικονομάκης.

Στο βάθος κέντρο-αριστερά ο κ. Λιακόπουλος, ιδιοκτήτης του ομώνυμου φούρνου στην οδό Φουάντ απέναντι από το Μπενάκικο.

Από αριστερά Μαίρη Τριπυδάκη, Σμ. Αττάρα, πίσω της Νάσος Χιονάς, Σπύρος Μπακόπουλος, Αλέκος Καλλιανιώτης, Έλσα Ζαχαριουδάκη. Πίσω με γυαλιά Γ. Παπαευσταθίου, δίπλα του Χ. Λεβαντής, Ίων Σαμαρόπουλος, Γ. Αυξέντης. Στο άκρο δεξιά, Γιώργος Κωνσταντινίδης (Μπακήρας)

Έλληνες φοιτητές Αλεξανδρείας. Από αριστερά, 'Αννα Καλατζή, Χ, Κωστοπούλου, Μίμης Λαμπής, Κείμης Πριγκηπάκης, Ρένα Κουτσούμη, Αλέκος Καλλιανιώτης, Λέων Ανδρεάδης.

Οι τελειόφοιτοι του επερχόμενου 1972: Στράτος Κασσίμης, Μάκης Παπασάββας (†), Νίκος Μαρμαράς, Ντίνος Άστωρ (†), Σταύρος Κουταλίδης, Νάσσος Ρήττας (†), Γιάννης Καλλιανιώτης, Γρηγόρης Σαατσόγλου.

Στην παρακάτω ανάρτηση περιγραφή της ιστορικής διαδρομής από την μάχη μέχρι σήμερα και φύλλο του "Ταχυδρόμου" Αλεξανδρείας της 30ης Οκτωβρίου 1972 με ρεπορτάζ από τα εγκαίνια του Μνημείου Ελλήνων μαχητών.

ΠΑΛΙΑτζούρες - ΕΛ ΑΛΑΜΕΪΝ: 81 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΑΧΕΣ ΤΟΥ &... | Facebook

Χαρακτηριστική φωτογραφία από τον παραπάνω λογαριασμό Facebook του κ. Χρίστου Παπαδόπουλου "Παλιατσούρες" ( τίτλος ακριβής μεν, αλλά παραπλανητικός ως προς το πολύτιμο των περιεχομένων).

 Δύο μαρμάρινες κολώνες και ένα αέτωμα στο μέσον της ερήμου. Ο Αιγυπτιώτης Ελληνισμός παρ' ότι σε δεινή αποδρομή , έχει προσέλθει κατ' εκατοντάδες  με "σημαίες και με ταμπούρλα".

Σε λίγο στο προσκλητήριο, νεκρών και ζώντων μαχητών, ανάμεσα στα πολλά "Έπεσεν υπέρ πατρίδος", θα ακουστούν και δύο-τρία "Παρών" από Αλαμεϊνομάχους.

“ΓΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΖΕΙΣ, ΜΗ ΔΙΣΤΑΖΕΙΣ ΚΑΙ ΝΑ ΠΕΘΑΝΕΙΣ.”

29 Οκτωβρίου 1972, την ημέρα των εγκαινίων του Μνημείου των Ελλήνων πεσόντων.

Σπύρος Καλλιανιώτης, Μαίρη Μπας, Αγγελική Καλλιανιώτη, ζεύγος Δεληβάνη, Γιώργος Μπας.

Τώρα το τοπίο, όπως και η διαδρομή προς το Ελ Αλαμέϊν είναι αγνώριστα.

Από τα παράθυρα των πουλμαν που έχει διαθέσει η Ελληνική Κοινότης Αλεξανδρείας, προσπαθώ έκπληκτος να αναγνωρίσω το Μέξ, το Άγκαμι ή το Σίντι Κρέϊρ.

 Ωτοστράντες παντού, γέφυρες, κόμβοι και πολυόροφα κτίρια, σε αρχιτεκτονικό ρυθμό που μάλλον θυμίζει Παρίσι του 1900. Μεγάλη προσπάθεια δεντροφύτευσης κυρίως με φοίνικες. Κανάλια και δεξαμενές νερού ντυμένες με γαλάζια πλακάκια, προσπαθούν να προσθέσουν υδάτινο στοιχείο. Στο βάθος μακρυά, αυτή η υπέροχη θάλασσα που γνωρίσαμε παιδιά, τυρκουάζ με κατάλευκη άμμο, με κύματα, επικίνδυνα ρεύματα και αέρα, ατελείωτο αέρα θαλασσινό, που μας έπαιρνε και μας σήκωνε.

Και βέβαια πύργοι πολλοί, ουρανοξύστες, που έναν έχομε στο παραλιακό μας μέτωπο, στο γλυκό τοπίο της Αττικής και τον βλέπομε ως κάρφος εις οφθαλμόν.

Εδώ όλα φαραωνικά, απλωμένα σε χιλιόμετρα, επενδυτικά σχέδια χωρών του Αραβικού Κόλπου.

Φαίνεται ότι το καλοκαίρι έχουν πολύ κόσμο. Τώρα τον Οκτώβριο φαντάζουν ολοκαίνουργιες πόλεις-φαντάσματα.

Μέγαρο του Υπουργικού Συμβουλίου της Αιγύπτου

Πιό μακρυά αεροδρόμιο και κοντύτερα στην θάλασσα Προεδρικό ανάκτορο με επιβλητική κουπόλα

Η πολιτεία των Λέγκο

Ας επικεντρωθούμε στο Κενοτάφιο Ελλήνων πεσόντων, σήμερα 19 Οκτωβρίου 2024

Τα στεφάνια των Ελλήνων περιμένουν στημένα στη σειρά, με φόντο τα ονόματα των πεσόντων.

Νωρίτερα από την εκδήλωση καθαυτή, έχουν καταθέσει τα στεφάνια τους, οι Αυστριακοί, οι Γερμανοί, οι Πολωνοί, οι Ιταλοί επίσημοι. Αργότερα θα καταλάβω ότι στα άλλα μνημεία γίνονται παράλληλα, άλλες εκδηλώσεις μνήμης.

Στην υποδοχή, χαμογελαστοί 

ο Αρχιπλοίαρχος Χρήστος Παπακωνσταντίνου και ο Πλοίαρχος Κωνσταντίνος Βαρουξής

Ο Επίσκοπος Μπουρούντι κ. Ισαάκ, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Αλεξανδρείας κ. Ανδρέας Βαφειάδης

                       

 

                    Ο παλαιότερος των παροίκων             Η σημαία του Αβερωφείου

                    κ. Τσονάκης                                         με τον  κ. Αθανασόπουλο

                                                                                                                       

                                                  Το στεφάνι των μεγάλων σημερινών Συμμάχων

    

                              Υπερατλαντικοί                               και  Αλεξανδρινοί

                                 

                                                          Οι υπερπόντιοι

Κατάθεση στεφάνου του Ηνωμένου Βασιλείου πριν την τελετή

Τα Σχολεία μας με τις σημαίες 

Γιώργος Μανδραγός και Μαρία Πετράκη στις σημαίες Προσκόπων και Οδηγών

Αρχίζουν να έρχονται οι καλεσμένοι

                      

            Ο Αντισμήναρχος Κωνσταντίνος Πετρούλης επιμελείται κάθε λεπτομέρεια

                  

                         

          

                        

Από αριστερά ο Κυβερνήτης της Μάρσα Ματρούχ, ο Πρέσβυς μας στο Κάϊρο κ. Ν. Παπαγεωργίου, η Πρέσβυς της Κύπρου κα Πόλυ Ιωάννου, ο Πρέσβυς του Ηνωμένου Βασιλείου.

Στα δεξιά ως τρομπετίστας ο αγαπητός φιλέλλην Ριάντ Γιούσσεφ. Δίπλα του ο Έφορος Προσκόπων Άρης Μαρκοζάνης παρ'όλο το ραγισμένο χέρι αποδίδει τιμές ως απλός τυμπανιστής.

Αλεξανδρινή λεπτομέρεια, ο νάρθηκας έχει ακριβώς την απόχρωση του πουκαμίσου.

 Τρισάγιο

 Προσκλητήριο Πεσόντων

 Η κατάθεση στεφάνου των Γάλλων με τρίχρωμο στεφάνι.

ο Πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητος  Ανδρέας Βαφειάδης

Ο εκπρόσωπος της Κυπριακής Αδελφότητος Πέτρος Λούτσης

Από τον Σύνδεσμο Αποφοίτων Αβερωφείου Σχολής Αλεξανδρείας (ΣΑΑΣΑ), ο Γιώργος Δαγιάντης.

Φέρει το σήμα ΑΓ του Αβερωφείου Γυμνασίου

 

Τιμήσαμε τους νεκρούς, τώρα η ζωή ζητά τα δικαιώματά της

Σερβίρεται πλούσιος μπουφές του Ελληνικού Κέντρου Καϊρου

Η κ. Λιλίκα Θλιβίτου, Πρόεδρος του Ελληνικού Ναυτικού Ομίλου Αλεξανδρείας και του  Συλλόγου Ελλήνων Επιστημόνων Πτολεμαίος Α!, "Πρέσβυς" της Ελληνίδας Αλεξανδρινής

Η συζήτηση του εκπροσώπου του ΣΑΑΣΑ με στρατιωτικό των Αντιπόδων

Έλληνες και Σύμμαχοι

Η εκπαιδευτικός κα Λίνα Αγαπιάδου, η σύζυγος του Γενικού Προξένου μας στο Κάϊρο κα Λιναρδάκη, η κα Λιλίκα Θλιβίτου.

Επανέρχομαι έναν χρονο μετά, την 18η Οκτωβρίου 2025

Όλοι είμαστε πιό οργανωμένοι φέτος

Οι πρεσβείες μέσω Στρατιωτικών Ακολούθων, έχουν συντονιστεί καλύτερα.

Μας πληροφορούν ότι το πρόγραμμα τελετών είναι το εξής:  9-10 π.μ. Συμμαχικό Νεκροταφείο

                                                                                                 10-11 π.μ. Γερμανικό Νεκροταφείο

                                                                                                 11-12 μ.    Ιταλικό Νεκροταφείο

                                                                                                  13.00       Ελληνικό κενοτάφιο

Αυτονομούμαι, μισθώνοντας αυτοκίνητο και με τον φίλο Αζίζ Γκαμάλ, εξορμούμε λίαν πρωϊ.

 
Ευτυχώς φτάνομε στο Συμμαχικό Νεκροταφείο μισή ώρα νωρίτερα στις 08.30, με αρχικό σκοπό να φωτογραφήσω με ησυχία την πολιτεία των κεκοιμημένων.

Είναι ακριβώς η ώρα που έχουν ορίσει οι Πρεσβείες της Κοινοπολιτείας γιά την επιμνημόσυνη τελετή.

Είμαστε οι τελευταίοι στην προσέλευση και οι μόνοι μή Κοινοπολιτειακοί.

Αντικρύζω μετά από 50 τόσα χρόνια την τριπλή αψίδα που σηματοδοτεί την είσοδο στην εκτεταμένη νεκροπολιτεία...

Τιμά την μνήμη 11.800 πεσόντων χωρίς γνωστό τάφο και περιλαμβάνει πάνω από 7.200 ταφές της Κοινοπολιτείας, ταυτισμένων και μη, σορών στρατιωτών.

Σε σχεδιασμό του Σερ Χιούμπερτ Ουώρθινγκτον γιά την Επιτροπή των  Πολεμικών Κοιμητηρίων της Κοινοπολιτείας, κατασκευάστηκε από την επιχείρηση του Αλεξανδρινού Ευστάθιου Μηλόπουλου και εγκαινιάστηκε την 24η Οκτωβρίου 1954 από τον Στρατάρχη Λόρδο Μοντγκόμερυ.

                                                         Ο Στρατάρχης Λόρδος Μοντγκόμερυ 

    Ευγενική παραχώρηση φωτογραφιών του 1954 του Αλεξανδρινού φωτογράφου APKAR

                                                                  Αναστασία Μηλοπούλου

Πλησιάζοντας περισσότερο βλέπω ότι έχει σχεδόν ενσωματωθεί στην κατοικημένη περιοχή...

Το έντυπο της Επιτροπής γιά τα Πολεμικά Κοιμητήρια της Κοινοπολιτείας μας περιμένει

Το Σχέδιο του Κοιμητηρίου

Στρατιώτης Έντουαρντ Τόμς, του 2ου Βασιλικού Συντάγματος Τεθωρακισμένων:

Όταν το Κοιμητήριο άνοιξε το 1954, το μέγεθός του εντυπωσίαζε. Το πρώτο πράγμα που σε χτυπούσε κατάστηθα, ήταν ο αριθμός των τάφων. Έχοντας επιζήσει της Μάχης του Αλαμέϊν, δεν μπορείς να πιστέψεις ότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι πέθαναν δίπλα σου. Πέθαναν σ' έναν πόλεμο που εσύ επέζησες και σκέφτεσαι, " γιατί εγώ επέζησα; Γιατί δεν είμαι ανάμεσά τους;"

Το πρόγραμμα εκτελείται όπως ακριβώς αναγράφεται

Το παρακάτω σοννέτο γράφτηκε από Βρετανό που πολέμησε στο Ελ Αλαμέϊν. Βοηθά στην αποτύπωση της αίσθησης όλων αυτών που πολέμησαν ανεξαρτήτως εθνικότητας.

"Ήταν μιά μάχη χωρίς μίσος, ας μείνει αξέχαστη η θυσία τους"

Το καρότσι φορτώθηκε, οι Πρόσκοποι-Ανιχνευτές το τράβηξαν,

ανέβηκε σε βουνίσια μονοπάτια και απότομους λόφους

να συναντήσει τους δοκίμους που έρριξαν την ζωντανή σφαίρα

και σε παιχνίδια πολέμου αντιμετώπισαν τον εχθρό

Οι σημαδεμένοι πατεράδες της Σόμμ, γρήγορα λυπήθηκαν τους γιούς τους,

άκουσαν την βοή των ναρκών, είδαν τα κομματιασμένα κόκκαλα από σράπνελ.

Λουλούδια του Δάσους αντίκρυσαν περισσότερα κανόνια,

άκουσαν σάλπιγγες ν'αντηχούν τους θλιμμένους τόνους του σιωπητηρίου.

Γιά ν'ανακτήσουν Ρουβεϊζάτ, Ματρούχ, Τομπρούκ, 

Αρουραίοι της Ερήμου παγιδεύτηκαν σ'αυτή την αγριεμένη ερημιά.

Πουλάκια ανταμώθηκαν στην Αλεξάνδρεια σε άδειες που πεθύμησαν πολύ,

μαλάκωσαν τα όνειρά τους, λιγόστεψαν το στρες.

Δεν τους ξαναείδαν. Σκοτώθηκαν - όχι μάταια,

Σπόροι στην άμμο τώρα του δικού τους Αλαμέϊν.

του Έντουαρντ Τόμς

Ο Έντουαρντ Τόμς πρώτος από αριστερά στην πίσω σειρά, 22 ετών, με συντρόφους του

 του 2ου Βασιλικού Τάγματος Τεθωρακισμένων

Κάτοψη και πλάγιες όψεις του Συμμαχικού Κοιμητηρίου στο Ελ Αλαμέϊν

Ευγενική παραχώρηση της Επιτροπής των Πολεμικών Τάφων της Κοινοπολιτείας

Ευγενική υπενθύμιση 

Υπενθυμίζομε στους καλεσμένους μας ότι αυτή είναι μιά θρησκευτική τελετή, μνήμης των πεσόντων.

Παρ'όλο που καταλαβαίνομε ότι μερικοί από σας είναι σε ώρα εργασίας, θα θέλαμε να υπενθυμίσομε στον κόσμο να εξασφαλίσει την συμμόρφωσή του στους παρακάτω κανόνες καθ'όλη την διάρκεια της τελετής μνήμης, αποφεύγοντας διακοπή, ή έλλειψη σεβασμού :

. Κινητά τηλέφωνα σβηστά, ή σε σίγαση / δόνηση

. Ραδιοτηλέφωνα / Ουώκι-Τόκι στην χαμηλότερη δυνατή ένταση

. Παρακαλούμε κρατείστε τον κεντρικό διάδρομο μεταξύ των καθισμάτων ελεύθερο διαρκώς.

. Παρακαλούμε μην κλείνετε το οπτικό πεδίο άλλων ανθρώπων και μην προχωράτε μπροστά στον χώρο της τελετής γιά να φωτογραφίσετε. Διαταράσσει την τελετή και αυτούς που προσήλθαν να   τιμήσουν τους νεκρούς.

   -=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-

Ξαφνικά, μέσα στην ησυχία, βιαστικά βήματα κάνουν το χαλίκι να τρίζει. Ένας πανύψηλος κατάμαυρος αξιωματικός με ένα τεράστιο λευκό άνθινο στεφάνι πλησιάζει με μεγάλα βήματα.

Μας χαμογελά πλατιά, εκπροσωπεί την Γκάνα.

Μας προσπερνά χαμογελαστός

και προχωρά στην θάλασσα με τα μνήματα

 

Έχομε φτάσει τελευταίοι, δευτερόλεπτα πριν την έναρξη της τελετής

Μόνη σκιά το λιόδεντρο αριστερά, ίσως προσφορά από Ελληνικά χέρια

Ο αιδεσιμώτατος Μάθιου Άντερσον

του Καθεδρικού Ναού των Αγίων Πάντων στο Κάϊρο

Ο Υποδεκανέας Τζαίημς Μπέλλ στην γκάϊντα

Χαιρετισμός της Α.Ε. Κάθριν Κάρρ, αναπληρώτριας Βρετανής Πρέσβυ στο Κάϊρο

Κατάθεση στεφάνων

Η Ακόλουθος Αμύνης της Βρετανικής Πρεσβείας στο Κάϊρο Συνταγματάρχης Κάρολιν Έμμεττ

Δεν θα γεράσουν, εμείς που μείναμε πίσω γερνάμε:

Ο χρόνος δεν θα τους φθείρει, ούτε τα χρόνια θα τους καταδικάσουν

Στο ηλιοβασίλεμα και στην αυγή

θα τους θυμόμαστε

Όλοι: Θα τους θυμόμαστε 

Τελευταίο κάλεσμα

από τον Υποδεκανέα Φίλιπ Τσάρλσγουντ

Οι ένστολοι χαιρετούν στρατιωτικά

Ενός Λεπτού Σιγή

Εγερτήριο

Προσευχή των Ενόπλων Δυνάμεων

Παντοδύναμε Θεέ, προστάτευσε όλους που υπηρετούν στις ένοπλες Δυνάμεις της Αυτού Μεγαλειότητος, ενδυνάμωσέ μας στον κίνδυνο και στον πειρασμό, δώσε μας κουράγιο και αφοσίωση, ώστε να παραμείνομε πιστοί στις ύψιστες παραδόσεις του επαγγέλματός μας

και κράτησέ μας σταθερούς όταν αντιμετωπίζομε τους κινδύνους της δράσης στον πόλεμο

διά της μεσολάβησης του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού

Όλοι: Αμήν

Κυριακή προσεύχή

(όλοι μαζί)

Ευλόγησον

Οι Ελληνικοί τάφοι που μπόρεσα να επισκεφθώ σε επόμενη επίσκεψή μου το 2026

Τέλος τελετής

Ακολουθήσαμε τους Αυστραλούς στο μνημείο τους

Παράταξη

Ομιλία

Προσευχή

Αποχαιρετισμός

Πίνακας στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών

Απεικονίζει το Συμμαχικό Κοιμητήριο του Ελ Αλαμέϊν

Υπογραφή Angelo Isidore Andreades 1954

Η επόμενη τελετή ήταν κοινή Γερμανική και Αγγλική στο Γερμανικό κοιμητήριο

Μας περιμένει ένα πολύ επιμελημένο έντυπο από όπου και οι παρακάτω πληροφορίες

Ιστορία

Οι περισσότεροι από τους 4.500 στρατιώτες του Γερμανικού Άφρικα Κόρπς, που έπεσαν στις μάχες της Μάρσα Ματρούχ και του Ελ Αλαμέϊν μεταξύ Ιουνίου και Νοεμβρίου 1942 ετάφησαν στην έρημο από τους συντρόφους τους.

Μεταξύ 1943 και 1947, ομάδες ανακομιδής του Βρετανικού Στρατού μετέφεραν τα λείψανα των πεσόντων στρατιωτών της Κοινοπολιτείας από τους διάσπαρτους στην έρημο τάφους τους σε νεόδμητο κεντρικό κοιμητήριο. Ενόσω ασχολούνταν με αυτό, συνάντησαν ταφές Ιταλών και Γερμανών νεκρών πολέμου και τους έφεραν σε πρόχειρο νεκροταφείο στο Τέλ ελ Έϊσα. Εκεί ετάφησαν 3.000 Γερμανοί και 1.800 Ιταλοί στρατιώτες.

Στα τέλη του 1953, η Αιγυπτιακή κυβέρνηση επέτρεψε  στην Γερμανική Επιτροπή Πολεμικών Τάφων ( Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge ), να ανακτήσει άλλους 1.200 νεκρούς από παραμελημένα κοιμητήρια και πεδία μαχών. Τα λείψανα μεταφέρθηκαν σε προσωρινό μαυσωλείο δίπλα στο κοιμητήριο του Τέλ ελ Έϊσα.

Τελικά η Αιγυπτιακή κυβέρνηση παραχώρησε γή γιά ένα Γερμανικό στρατιωτικό κοιμητήριο, 3 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά από τον προσωρινό χώρο ταφής. Χρησιμοποιώντας πέτρες από ορυχείο δίπλα στην Μάρσα Ματρούχ, η Volksbund επέλεξε την ανέγερση μνημείου ως τελικό τόπο ανάπαυσης των πεσόντων στρατιωτών. Τα τείχη του θα παρείχαν την απαραίτητη προστασία απέναντι στις θύελλες της ερήμου και τους μετακινούμενους αμμόλοφους.

Το Γερμανικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο του Ελ Αλαμέϊν εγκαινιάστηκε στις 28/10/1959. Ήταν από τα πρώτα πολεμικά Γερμανικά κοιμητήρια που παρουσιάστηκαν στο κοινό μετά τον Β! Παγκόσμιο Πόλεμο. Συνολικά 4.313 νεκροί αναπαύονται σ'αυτό το κοιμητήριο. Μεταξύ τους, 4.283 πεσόντες Γερμανοί στρατιώτες του Β! Παγκοσμίου Πολέμου και 30 νεκροί στρατιώτες του Α! Παγκοσμίου Πολέμου.

Περιγραφή

Στον παραλιακό δρόμο μεταξύ Αλεξανδρείας και Μάρσα Ματρούχ, περίπου 100 χιλιόμετρα δυτικά της Αλεξάνδρειας, κείται το Γερμανικό Πολεμικό Κοιμητήριο.

Σχεδιάστηκε σε σχήμα οκταγώνου και μοιάζει με κάστρο ( το λεγόμενο κάστρο των νεκρών). Ένας πύργος προστατεύει κάθε γωνία.

Η εξωτερική διάμετρος συμπεριλαμβανομένων των πύργων είναι 42 μέτρα.Το ύψος της όλης κατασκευής είναι 12 μέτρα. Η Γερμανική Επιτροπή Πολεμικών Τάφων (Volksbund), εχει κτίσει παρόμοιες δομές στο Τομπρούκ (Λιβύη) και στο όρος Πορντόϊ (Ιταλία).

Στο εσωτερικό της δομής υπάρχει - όπως το Τομπρούκ- μιά αυλή που περιβάλλεται από αψίδες που στεγάζουν 8 κόγχες με απόληξη τους 8 πύργους.

Η είσοδος γίνεται μεταξύ  δύο πύργων και έχει διαμορφωθεί σαν παρεκκλήσι με χρυσαφένια μωσαϊκά. Κάτω από το παρεκκλήσι είναι ενταφιασμένοι 31 νεκροί άγνωστου εθνικότητος.

Κάτω από τις 7 άλλες κόγχες υπάρχουν κρύπτες όπου οι πεσόντες αναπαύονται στην τελευταία τους κατοικία. Στην επιφάνεια κάθε κόγχης υπάρχουν αναμνηστικές πλάκες σε σχήμα σαρκοφάγου. Στους τοίχους μπρούντζινες πλάκες με τα ονόματα των νεκρών.

Το πρόγραμμα της 18ης Οκτωβρίου 2026

Έναρξη 10.00 π.μ.

Λήξη     11.00 π.μ.

Συντονισμός : Συνταγματάρχη Κάρολιν Έμμετ, Βρετανής Ακολούθου Αμύνης

1. Μουσική εισαγωγή: Όλοι ίστανται

2. Καλωσόρισμα

    Α.Ε. Γιούργκεν Χόλτζ, Πρέσβυς της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην Αραβική Δημοκρατία της Αιγύπτου

    Α.Ε. Κάθριν Κάρρ, Αναπληρώτρια πρέσβυς της Α. Βρετανικής Μεγαλειότητος στην  Αραβική Δημοκρατία της Αιγύπτου 

3. Μουσική

    Μικτή Βρετανο-Αιγυπτιακή στρατιωτική ορχήστρα

4. Θρησκευτική ομιλία

    Γερμανός ιερωμένος - Σεβασμιώτατος Μονσινιόρ Ιωακείμ Σρόεντελ

5. Τιμώντας τους νεκρούς

    (ο καθείς στην γλώσσα του)

    Συνταγματάρχης Άξελ Γκέρκε, Γερμανός Ακόλουθος Αμύνης

    Συνταγματάρχης Κάρολιν Έμμετ, Βρετανή Ακόλουθος Αμύνης

6. Ενός Λεπτού Σιγή

7. Κατάθεση Στεφάνων

   Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Αίγυπτος, άλλα Έθνη και οργανώσεις (με αλφαβητική σειρά)

   Όλοι ίστανται

8. Μουσική

    Μικτή Βρετανο-Αιγυπτιακή στρατιωτική ορχήστρα

    Όλοι ίστανται, οι ένστολοι χαιρετούν στρατιωτικά

9. Κυριακή Προσευχή

    ( ο καθείς στην γλώσσα του)

    Γερμανός ιερωμένος

    Όλοι ίστανται

10. Μουσική

     Μικτή Βρετανο-Αιγυπτιακή στρατιωτική ορχήστρα

     Όλοι κάθονται

11. Τελικός λόγος και Αποχαιρετισμός

Μία σελίδα αφιερωμένη στις ενδεχόμενες σημειώσεις του επισκέπτη

Παρουσία Πρέσβεων και Στρατιωτικών ακολούθων της Κύπρου και πλείστων άλλων χωρών πλην της Ελλάδος

Στην είσοδο Βυζαντινόμορφο ψηφιδωτό

Το οκταγωνικό αίθριο

        

Φωτοφόροι με αγγέλους εστραμμένοι προς τις κόγχες

Τον κεντρικό οβελίσκο φυλάσσουν τέσσερις αετοί

Μικτή Βρετανική και Αιγυπτιακή Στρατιωτική ορχήστρα

με θαυμάσια μουσικότητα

Σε 7 κόγχες γύρω στο αίθριο, τάφοι και ονόματα

                    

Η ομιλία του Νούντσιου του Πάπα στους Πρέσβεις

 Στα δεξιά του οι Στρατιωτικοί ακόλουθοι Γερμανίας και Ηνωμένου Βασιλείου

 

Αποχώρηση προς το Ιταλικό Κοιμητήριο

Το φυλλάδιο της Ιταλικής Πρεσβείας είναι ολόκληρο αφιερωμένο στο κείμενο της Θείας Λειτουργίας

Παραθέτομε την τελευταία σελίδα της Προσευχής  γιά τους Πεσόντες

Μιά μακρά δενδροστοιχία φοινίκων οδηγεί

Στον έξάγωνο πύργο

αφιερωμένο 

στους Ιταλούς πεσόντες

Στους εσωτερικούς τοίχους

ονόματα, όνόματα...

Προς την θάλασσα εχει στηθεί η Αγία Τράπεζα

πίσω της, ορθογώνια παράθυρα 

σαν οστεοφυλάκια της μνήμης, να βλέπουν ουρανό, άμμο και θάλασσα

Ο Μονσινιόρ μιλά με την Πρέσβυ της Κύπρου

Απέναντι από την Αγία Τράπεζα

η σκάλα προς την οροφή 

του Φωτός

Τα στεφάνια περιμένουν στη σειρά

Αυτοί οι τοίχοι περικλείουν

1.300 πεσόντες

αγνώστους σε μας - γνωστούς στο Θεό

Αναπαύονται ανάμεσα στους αγνώστους σ'αυτό το στρατιωτικό κοιμητήριο

ή σε άγνωστη τοποθεσία στην έρημο

Γι'αυτούς που ενώθηκαν μέσω της θυσίας

δεν υπάρχουν σύνορα

Λείψανα πάνω από 100 αγνώστων, αγνώστου εθνικότητος

Ο Επίσκοπος στην υποδοχή

Η θαυμάσια χορωδία έχει έρθει από το Κάϊρο

Αριστερά εκφραστική μπρούντζινη προτομή

 

Πάολο Κάτσια Ντομινιόνι 

ντι Σιλαβένγκο

Πατριώτης

και Μαχητής

Ιεραπόστολος της Ανθρωπότητας

Εμπνευστής

και

Δημιουργός

Αναπαριστά τον αρχιτέκτονα-μηχανικό Πάολο Κάτσια Ντομινιόνι 14ο Κόμη του Σιλαβένγκο (1896-1992), πολυπαρασημοφορημένο Ιταλό αξιωματικό που πολέμησε στον Μεγάλο Πόλεμο (1914-1918), τον πόλεμο της Αιθιοπίας και στην Βόρειο Αφρική.

Στον Μεσοπόλεμο πήρε τις αποστάσεις του από το φασιστικό καθεστώς της Ιταλίας και εγκαταστάθηκε στο Κάϊρο, όπου ίδρυσε αρχιτεκτονικό γραφείο με έργα σε όλη την Μέση Ανατολή. Το 1940 τον βρήκε να αποτελειώνει την Ιταλική Πρεσβεία στην Άγκυρα της Τουρκίας.

Πολέμησε και στις 2 μάχες του Ελ Αλαμέϊν και κατάφερε να διασώσει την ομάδα που διοικούσε.

Από το 1943 έως το 1945 προσχώρησε στην ιταλική Αντίσταση.

 Το 1948 επανεγκατεστάθη στο Κάϊρο. Του ανατέθηκε η επιμέλεια του προσωρινού κοιμητηρίου  των Ιταλών πεσόντων. Αφιέρωσε 14 χρόνια στην αναζήτηση των λειψάνων πεσόντων όλων των εθνικοτήτων στην αιγυπτιακή έρημο. Σχεδίασε αυτό το μαυσωλείο του Ελ Αλαμέϊν, το Εθνικό Οστεοφυλάκιο της Ιταλίας και πολλά άλλα παρεκκλήσια μνήμης των πεσόντων Ιταλών στον Β! Παγκόσμιο Πόλεμο. Παράλληλα συνέγραψε σημαντικό και πολυβραβευμένο λογοτεχνικό έργο.

Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να παρακολουθήσετε βίντεο του Ελ Αλαμέϊν εμπλουτισμένο με σχέδια του αρχιτέκτονα, συναρμοσμένο με επιστολή που απηύθυνε στον Στρατάρχη Μοντγκόμερυ, Υποκόμη του Αλαμέϊν το 1962.

Paolo Caccia Dominioni - Lettera da El Alamein

Καταθέσεις στεφάνων

Πλήρης και μακρά λειτουργία

Ανάγνωση κειμένου από την μοναδική μοναχή

υπό το βλέμμα του ευσταλούς καραμπινιέρου

Αποχαιρετισμός

 

Και πάλι στην έρημο

προς τους Έλληνες που μας περιμένουν

Στην έισοδο του Ελληνικού Μνημείου

Πρόσκοποι παραταγμένοι με τα πολύχρωμα πουκάμισα που συνηθίζονται τώρα

Μετά την τόση Ευρωπαϊκή ευταξία, εδώ περιμένει και παραμένει, ένας λαός αρκετά πιό Διονυσιακός, ζωηρός και ανυπότακτος, αλλά πιστός και σταθερός στις αξίες του.

Οι σημαίες των Σχολείων και οι Εύζωνοι στο Μνημείο

 

Δύο από τους 3 Ευζώνους που έστειλε η Ελληνική Πολιτεία

Τα στεφάνια στη σειρά

Στην πρώτη σειρά ο Πρόεδρος της ΕΚΑ κ. Ανδρέας Βαφειάδης, η εκπρόσωπος της ΕΚΚαϊρου κα Βίλλυ Ζουέ, ξένοι Πρέσβεις, ο Γενικός μας Πρόξενος στην Αλεξάνδρεια κ. Ιωάννης Πυργάκης, η Πρέσβυς της Κύπρου κα Πόλυ Ιωάννου. 

Το Τρισάγιο από τον Επίσκοπο Ταμιαθέως κ. Γερμανό

Η ομιλία του Πρέσβυ μας στο Κάϊρο κ. Νικολάου Παπαγεωργίου. 

Σιωπητήριο

Προσκλητήριο Πεσόντων

Το στεφάνι της Ελλάδος

Ελληνική Κοινότης Αλεξανδρείας

                             

Από την Κυπριακή Αδελφότητα

η κα Μαίρη Παυλίδου

        

Από τον Σύνδεσμο Ελληνο-Αιγυπτιακής Φιλίας

Η Πρόεδρος κα Α.Μηλοπούλου, ο κ. Βασίλης Ζουές

Από τον Σύνδεσμο Αποφοίτων Αβερωφείου Σχολής Αλεξανδρείας

ο κ. Αντώνης Ορφανίδης

 

Την ανάκληση της μνήμης των νεκρών, ακολούθησε η επιβεβαίωση της ζωής.

 Φαγητό, ομιλίες, γέλια, που δεν αποκλείουν την συγκίνηση. 

Ο τρόπος ο Ελληνικός. Τα καλύτερά μας.

Δίπλα, στον δροσερό κήπο

Τα τραπέζια ήταν έτοιμα από νωρίς

Από το πρωί, έχουν προσφερθεί μόνο μπισκότα στο Ιταλικό και νερό στο Γερμανικό Κοιμητήριο.

Ο μπουφές από το Ελληνικό Κέντρο Καϊρου, ήταν πλήρης, ισορροπημένος, ακόμα και με ελαφρά αλκοολούχα, που δίνουν άλλο τόνο στην φιλοξενία.

Από αριστερά η κα Λιλίκα Θλιβίτου, επιτυχημένη Πρόεδρος δύο παροικιακών σωματείων, η Χημικός κα Σούλα Σταματίου, ο καθηγητής στο Ινστιτούτο Γκαίτε κ. Αζίζ Γκαμάλ.

                                                  

           Τιμούμε και αποχαιρετούμε

Υστερόγραφο

Οι φωτογραφίες από την Μάχη του Ελ Αλαμέϊν που εκτίθενται στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών, με ώθησαν στην διήγηση και την κατά κάποιο τρόπο εικονογράφηση της συγκυρίας όπου η οικογενειακή ιστορία τέμνεται με αυτήν της μάχης.

Ο αδελφός του πατέρα μου Στέλιος Καλλιανιώτης είχε καταταγεί στον Ελληνικό Στρατό ως εθελοντής το 1942, ακολουθώντας το παράδειγμα του πατέρα του Αλέξανδρου που από την Μανσούρα της Αιγύπτου βρέθηκε στην Βόρειο Ελλάδα και στους Βαλκανικούς πολέμους του 1912 και 1913.

Ο θείος Στέλιος, 26 χρονών, έφυγε όλο χαρά από το σπίτι με την κιθάρα του.

Θα μπορούσε να είναι ένας από τους ενθουσιώδεις νέους που εικονίζονται εδώ πριν την μάχη.

Στο τέλος της μάχης τον βρήκε ο εξ αγχιστείας θείος μου Γιώργος Αθ. Ανδριτσάκης χαμένο με τα μάτια ορθάνοιχτα στη φρίκη του πεδίου.

Δεν συνήλθε εντελώς ποτέ. 

Κείμενο και φωτογραφίες ©  Ιωάννη Καλλιανιώτη εκτός όπου αναφέρεται διαφορετικά

Θα ακολουθήσει ξεχωριστό αφιέρωμα στο Συμμαχικό Κοιμητήριο και στα Μουσεία της Μάχης του Ελ Αλαμέϊν.